Als u op de hoek van het Raadhuisplein – Lange Stoep naar het oude Raadhuis kijkt, dan ziet u een bronzen plaquette met in reliëf het silhouet van oud-burgemeester Roos. De gedenkplaat is 50 centimeter hoog en 60 centimeter breed. De tekst op de plaquette luidt:
Burgemeester C.G. Roos
1928 – 1938
Onthulling
Het monument is onthuld op 23 februari 1952 door mevrouw E. Roos-Evers (de weduwe van burgemeester Roos). De bronzen gedenkplaat is gemaakt door beeldhouwer C. van Kralingen. Tijdens de onthulling plaatste burgemeester Van der Willigen een prachtige krans namens het gemeentebestuur. Nog elk jaar wordt tijdens de dodenherdenking op 4 mei bij de plaquette kransen gelegd.
Het monument op de hoek van het Raadhuisplein en de Lange Stoep is opgericht ter nagedachtenis aan oud-burgemeester C.G. Roos die tijdens de tweede wereldoorlog in een concentratiekamp is omgekomen.
Gedurende de jaren 1928-1938 was de heer Roos burgemeester van de gemeente Lekkerkerk. Zijn ambtsperiode werd gekenmerkt door bruisende levendigheid en activiteit. Burgemeester Roos speelde onder meer een hoofdrol in de Commissie Weg en Brug, een intercommunale commissie die een betere ontsluiting van de Krimpenerwaard nastreefde. Ook na zijn verkiezing tot lid van Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland (waarvoor hij zijn ambt als burgemeester moest neerleggen), bleef hij actief op dit terrein.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Roos secretaris-generaal van de Algemene Nederlandse Vereniging Het Groene Kruis. Deze functie bracht hem voortdurend in conflict met de bezetter. In de ochtend van 23 april 1943 is Roos gearresteerd wegens zijn onverzoenlijke houding. Hij overleed in een concentratiekamp in Duitsland.
Wetenswaardigheden
Burgemeester Roos werd 5 maart 1886 in Ouderkerk aan den IJssel geboren. Hij leerde voor onderwijzer. Na zijn studie werd hij onderwijzer in Vlaardingen. Hij werd daar al gauw wethouder van onderwijs en in 1928 werd hij tot burgemeester van Lekkerkerk benoemd. Op 2 juli werd hij met veel feestelijkheden ingehaald. Kenmerkend voor hem was dat hij dagelijks, samen met wethouder Van der Wouden, door het dorp wandelde. Daardoor had hij veel contact met de bevolking. Ook zijn vrouw, E. Roos- Evers, stond altijd iedereen vriendelijk te woord.
Roos begon in de crisistijd waarin veel mensen werkloos werden. Hij ontwikkelde al snel grote werkverschaffings–projecten waar het dorp nu nog steeds profijt van heeft. Te denken valt aan de verbreding van de Tiendwegen en Weteringen, de aanleg van de gemeentehaven en van een veldijsbaan die ruim 70 jaar dienst heeft gedaan. Verder werd in een schuur op de hoek van de De werkplaats van de Centrale Werkverschaffing Wilhelminastraat en de Lange Achterweg (nu Burgemeester van der Willigenstraat) een Centrale Werkplaats voor jeugdige werklozen opgericht om metaalbewerking te leren. Ook mensen uit omgevende plaatsen kwamen op de fiets hier naartoe. Later werd er voor hen busvervoer geregeld.
De werkplaats van de Centrale Werkverschaffing
Roos had ook interesse in de geschiedenis van Lekkerkerk. In 1934 schreef hij onder de naam C.G.R. een artikel over de zalmvisserij van Lekkerkerk in de Lekkerkerkse Nieuwsbode. Hij was voorzitter van vele verenigingen en propagandist van de Vereniging Volksonderwijs en gaf daarvoor lezingen in het hele land. In 1929 stelde hij zich beschikbaar voor de Tweede Kamer voor de Liberalen. Hij werd verkozen tot lid van het hoofdbestuur voor de Liberale Staatspartij De Vrijheidsbond. Voor die partij werd hij op 31 mei lid van het College van Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland. Bij zijn afscheid als burgemeester van Lekkerkerk kreeg hij o.a. een grote staande klok aangeboden. Die klok heeft zijn vrouw na haar overlijden per testament overgemaakt aan de gemeente.
Ook voor de volksgezondheid heeft hij veel betekend. Hij was betrokken bij de oprichting van de schoolartsendienst en tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij secretaris-generaal van het landelijke Groene Kruis. In deze functie kwam hij voortdurend in conflict met de Duitse bezetter en vermoedelijk door deze tegenwerking is hij op 23 april 1943, tijdens de Razzia In Lekkerkerk, samen met vier andere inwoners opgepakt en als enige van de vijf niet teruggekomen. Hij heeft eerst enige tijd in het concentratiekamp van Vugt gezeten en is daarna naar Oranienburg bij Berlijn overgebracht. Op 25 februari 1945 is gezien dat hij vandaar weer op transport werd gesteld, maar niet bekend is waarheen. Op aandringen van zijn opvolger burgemeester Van der Willigen, werden een administratieve overlijdensdatum en plaats vastgesteld, zodat zijn weduwe een pensioenuitkering kon krijgen. De vastgestelde datum en plaats zijn 31 mei 1945 te Bergen-Belsen (Staatscourant 14 december 1950). Dat deze gegevens fictief zijn wordt bevestigd door het feit dat het concentratiekamp Bergen -Belsen op 15 april 1945 door Engelse troepen is bevrijd en kort daarna met de grond is gelijkgemaakt.
De naam van de voormalige Dijkstraat, in de volksmond Korte Stoep genoemd, werd in 1952 veranderd in Burgemeester Roosstraat. De provincie Zuid-Holland gebruikte zijn naam voor het weggedeelte van de N2010 tussen Schoonhoven en Krimpen a/d IJssel. Ook hiervoor had Roos zich sterk gemaakt, evenals voor de oeververbinding tussen Krimpen a/d IJssel en Capelle a/d IJssel om de Krimpenerwaard te ontsluiten.
Hij heeft helaas het resultaat van de Algerabrug niet meer mee kunnen maken.
Bronnen
Het boek Slijk, Schuwacht en de Burgemeesters: Een uitgave van de redactiecommissie
van de Historische vereniging Lekkerkerk door de tijd.
Fotoarchief van de voormalige gemeente Nederlek.
Eigen archief van de Historische vereniging Lekkerkerk door de tijd.
Meer weten
In ’t Kruisgebouw, de oudheidkamer van de Historische vereniging Lekkerkerk door de tijd, aan de Poolmanweg 5 zijn schilderijen en foto’s van het borstbeeld van burgemeester Roos te zien. In een aantal boeken die te koop zijn vindt men ook informatie.
