VERHALEN
De Groote Boer
Het Chinees Kantonnees restaurant Golden River is gevestigd op een historische dorpsplek. In het Kohier van de tiende penning van 1562 wordt het Posthuis als herberg van het dorp genoemd. Hier zullen ruiters of de postkoets van paarden hebben gewisseld of de dieren hebben uitgespannen. In ieder geval was al voor 1647 Pieter Pauweld de waard van de herberg. In een acte van 1638 wordt genoemd Geertje Maartens, waardinne in De Prins, en dan hebben ze het ook over dezelfde herberg, dus was de naam veranderd. In 1703 verkocht Claas Verboom de herberg met de naam De Groote Boer aan Herman den Boer. Die kocht in 1704 het Rechthuis, dat aan Maurits Lodewijk Graaf van Nassau la Lecq behoorde, het vierde pand ten oosten van het huidige restaurant. Aan dit pand was het recht van rechtbank verbonden. Daar werden alle vergaderingen van de Schout, Heemraden en andere colleges gehouden. Den Boer mocht dit recht naar zijn herberg overbrengen en heeft dit ook gedaan. Zo werd herberg De Groote Boer dus ook Rechthuis.
Hotel De Groote Boer in 1930.
Foto van een oud suikerzakje met een verkeerd
geschreven naam; De Grote Boer i.p.v. De Groote Boer.
In De Groote Boer gebeurde van alles; vergaderingen, Openbare Verkopingen,
bruiloften, uitvoeringen en er werd ook veel gedanst.
Postkaart van De Groote Boer uit 1901.
Het oude pand, dat waarschijnlijk een trapgevel had, brandde in 1867 af. Achter de kerk was het kerkhof en in 1750 kwam er een smal pad over de begraafplaats naar de dijk. Bij het pand behoorde een stukje grond langs de dijk waar een schuur op heeft gestaan. Later werd aan de achterzijde van het pand een schuur over het kerkhof heen aangebouwd. Uit een overeenkomst van 1789 blijkt dat de eigenaar Huig Jans de Jong ook nog boer was. Zijn weduwe kreeg namelijk toestemming om een mestput achter haar pand op het kerkhof te plaatsen, maar ze moest wel maatregelen nemen om te voorkomen dat de gier over het kerkhof liep.
Zijgevel van De Groote Boer in de dertiger jaren.
Van de inrichting is bekend dat beneden de gelagkamer was voorzien van een open haard. Boven was de Rechtkamer gevestigd. Daar heeft waarschijnlijk een zesarmige kroon gehangen, vermoedelijk afkomstig uit het oude Rechtshuis. Verder zal er ook een gijzelkamer geweest zijn waarin mensen op eigen rekening in bewaring werden gesteld. Dit blijkt uit een gijzeling van Jan Pieters Ligthart in 1714, die overigens ten onrechte was gegijzeld. Ook worden genoemd een bovenkamer en een nieuwe bovenkamer. Daar heeft in 1704 Graaf Hendrik van Nassau la Lecq gelogeerd. Dat kostte toen 6 stuivers. Daar kwam nog wel wat bij: 10 stuivers voor koffie en beschuit. Voor zijn zoon werd voor logies ook 6 stuivers berekend. Voor de voerman 2 stuivers. Later werd de prijs voor overnachten verhoogd naar 10 stuivers.
Een bekende stamgast van de herberg was Gerrit Bastiaansz. De Hals, bijgenaamd De Groote Boer. Die schijnt 2,59 m lang te zijn geweest. Nabij de tapkast was een hoog plankje vastgemaakt waarop hij zijn glas kon zetten.
In 1867 brandde de oude herberg af. In het boek “Lekkerkerk, 1865-1950” schreef Klaas Boon dat er toen ook nog enkele kledingstukken van Gerrit Bastiaansz de Hals, de Groote Boer, waren verbrand. Ook ging het tegeltableau waarop de Groote Boer was afgebeeld verloren. Na de herbouw werd er in de gelagkamer een olieverfschilderij van de Groote Boer aangebracht. Dit schilderij bevindt zich nu nog in het gemeentehuis van Lekkerkerk. Als dit in de toekomst een andere bestemming krijgt komt het schilderij vermoedelijk te hangen in het Dorpshuis (voorheen Amicitia) aan het Raadhuisplein.
Tot in de jaren negentig van de vorige eeuw bleef de naam van de herberg ongewijzigd, al werd het soms ook wel Koffiehuis De Groote Boer, Hotel De Groote Boer en Hotel Café Restaurant De Groote boer genoemd.
Op de foto hierboven is nog het levensgrote schilderij van De Groote Boer te zien dat meer dan 100 jaar in de gelagkamer op de benedenverdieping heeft gestaan. Rondom het schilderij stond een hekwerkje om beschadiging te voorkomen. Als er een grote drukte werd verwacht, zoals op koninginne- en bevrijdingsdagen, werd het schilderij zorgvuldig afgedekt.
Foto van De Groote Boer op een zonnige zomerdag.
Na verkoop va De Groote Boer in de jaren negentig van de vorige eeuw werd het een Chinees restaurant en kwam een einde aan de eeuwenlange Herberg De Groote Boer.
Volgens de foto was het de tijd voor de erwtensoep. Daarnaast de
voormalige bakkerij en het nog bestaande café Het Veerhuis.
Bronnen
Uit Lekkerkerks verleden; A.M.M. van der Wouden
Out Leckelant of Leckerkercke; J. van der Wouden
Lekkerkerk in oude ansichten; Europese bibliotheek
Wikipedia
Voormalige gemeente Nederlek; Fotoarchief
Archief Historische vereniging Lekkkerkerk door de tijd
Meer weten
In ’t Kruisgebouw, de oudheidkamer van de Historische vereniging Lekkerkerk door de tijd, aan de Poolmanweg zijn veel spullen en foto’s over Lekkerkerk aanwezig, zoals o.a. een vitrine met gebruiksvoorwerpen van het voormalige Groene Kruis, de Lekboot en De Groote Boer.
